على اكبر دهخدا

1334

امثال و حكم ( فارسى )

گوگرد بفارس بردن . رجوع به : زيره بكرمان . . . ، شود . گوهر ارزنده باخزف مده ارزان خاصيتى با تو مضمر است گران‌سنگ . . . ) آقاى حاج سيد نصر اللّه تقوى . گوهر از بحر كى برون آرد ترك سر تا نميكند غواص . حافظ . رجوع به : ترسنده مردم برآيد . . . ، شود . گوهر اگر در خلاب افتد همچنان نفيس است و غبار اگر بر فلك رود همچنان خسيس . سعدى . گوهر بعمان بردن . تمثل : نظم گهر گير تو گفتهء خود سربسر * كس گهر از بهر سود باز بعمان برد . جمال الدين اصفهانى رجوع به : زيره بكرمان . . . ، شود . گوهر بكان خويش بود ارزان وانگه گران كه برشكنى كان را . قاآنى . گوهر پاك ببايد كه شود قابل فيض ورنه هر سنگ و گلى لولوء مرجان نشود . حافظ . گوهر چو روشن است كه گويد حديث سنگ عنبر چو عاطر است كه گردد بگرد كف . اخسيكتى . گوهر را هزاران دشمن است گرچه شويم آگهست و پرفن است ليك . . . ) مولوى . گوهر كانى را به آتش آزمايند و گوهر آدمى را بمى . السلم منهاج الطلب * و الحلم معراج الطرب و النار صراف الذهب * و النور صراف الولا . مولوى . آنچنان مستى مباش اى بىخرد * كه بعقل آيد پشيمانى خورد بلكه زان مستان كه چون مى ميخورند * عقلهاى پخته حسرت مىبرند . مولوى . گوهر هركس از سخن او پيدا شود . تمثل : مىشود چون ز سخن گوهر هركس پيدا * بگشا لب بشكرريزى و بنما گوهر . اميدى رازى . گوى از آب برداشتن . در جنگ نيزه يا شمشير نهايت چرب دست بودن . مثال : چو پيران و نستيهن جنگجوى * چو هومان كه برداشتى ز اب گوى . فردوسى . گوى از ميدان ربودن . بر ديگران برترى يافتن . گوى بردن از . . . بر او پيشى گرفتن . دين بتزوير خويش كرد سيه‌رو چنانك * بر سر ميدان كفر گوى ز كفار برد . عطار .